Krótka historia Mistrzostw Świata w Biegach Przełajowych (cz. 2)

Krótka historia Mistrzostw Świata w Biegach Przełajowych (cz. 2)

2013-02-18 17:07:45

Prezentujemy drugą część przeglądowej historii Mistrzostw Świata w Biegach Przełajowych autorstwa Kena Nakamury

Panowanie Afryki

Rok 1981 był prawdziwie historyczny dla świata lekkiej atletyki, albowiem na arenie Mistrzostw Świata w Biegach Przełajowych pojawili się nowi "gracze" z dwóch afrykańskich supermocarstw w biegach: Etiopii i Kenii. Etiopczycy okazali się natychmiast odnosić zaskakujące świat zwycięstwa, zaś Kenijczykom pozostawili „oglądanie świata za swoimi plecami" i motywację do dalszej walki. To właśnie Etiopia zdobyła złoto w konkurencji drużynowej mężczyzn aż cztery razy z rzędu poczynając od 1981 roku. Juniorzy z tego wschodnio-afrykańskiego państwa aż sześciokrotnie sięgali po drużynowe złoto, już od pierwszego roku startów, czyli debiutu w 1982 roku. Kolejne, tym razem indywidualne zwycięstwa odniesione zarówno w konkurencjach mężczyzn seniorów jak i juniorów w latach 1982 i 1983 bez wątpienia dowodzą, iż nastała era panowania „dynastii etiopskiej".

Przełom nastąpił dopiero w 1986 roku, kiedy to John Ngugi wygrał swój pierwszy indywidualny tytuł mistrzowski, udowadniając, że Kenia gotowa jest powalczyć o panowanie na arenie światowych biegów. Panowanie to istotnie nastało, albowiem przez następnych 18 lat nikt nie zdołał przerwać pasma zwycięstw męskiej drużyny kenijskiej (w żadnej innej dyscyplinie sportowej takiego przypadku nie było w historii) na dystansie 12km. To jednak nie wszystko, od 1998 roku Kenijczycy wygrywali też sześciokrotnie z rzędu na krótkim dystansie, już od pierwszego roku rozgrywania tejże właśnie konkurencji. Drużynowo Kenijscy juniorzy ulegli Etiopczykom tylko raz, w 1987 roku, przegrywając zaledwie 1 punktem, lecz już rok później „wrócili na tron" i panowali niepokonani przez kojonych 10 lat. Drobna „rysa" w rankingu przydarzyła im się w 1998 roku, kiedy to po raz kolejny znaleźli się na drugiej pozycji. Od tego czasu jednak nie oddali panowania i aż dwunastokrotnie z rzędu sięgali po najwyższe trofeum.

Po dogłębnej analizie można by dojść do wniosku, że dopiero rok 1986 przyniósł prawdziwe panowanie „dynastii afrykańskiej", albowiem właśnie wtedy biegacze z „czarnego kontynentu" zgarnęli wszystkie indywidualne medale w konkurencjach mężczyzn seniorów i juniorów rozgrywanych podczas Mistrzostw Świata w Biegach Przełajowych. Od tego czasu jedynie czterem, biegaczom urodzonym poza Afryką udało się sięgnąć po medale w konkurencji mężczyzn. Wśród juniorów dominacja sportowców z Afryki jest jeszcze bardziej widoczna, gdyż jedynym zawodnikiem, któremu udało się zdobyć złoto w konkurencji indywidualnej jest Dathan Ritzenhein ze Stanów Zjednoczonych.

John Ngugi od 1986 roku nie tylko czterokrotnie z rzędu sięgał po złoto podczas Mistrzostw Świata w Biegach Przełajowych, wygrał złoto olimpijskie na dystansie 5000m ale i po raz pierwszy w historii biegów długodystansowych sięgnął po piąty tytuł z rzędu podczas mistrzostw rozgrywanych w 1992 roku. Zwycięstwa Ngugi zdołał przewyższyć inny geniusz długiego dystansu - Paul Tergat, dwukrotny, srebrny medalista olimpijski na dystansie 10000m i przyszły rekordzista w maratonie (2:04:55 w 2003 roku). Był niewątpliwym królem przełajów, sięgając po złoto pięć razy z rzędu w latach 1995 - 1999. Nawet tak osławionemu zawodnikowi, jakim jest Haile Gebrselassie, który w owym czasie był w środku swojego pasma łącznych sześciu zwycięstw na dystansie 10000m w latach 1993 - 2000, nie udało się dorównać Kenijczykom na arenie Mistrzostw Świata w Biegach Przełajowych. W 1988 roku Kenijczycy po raz pierwszy zagarnęli wszystkie medale w konkurencjach męskich. Ta sztuczka udała im się ponownie w 1993 roku w konkurencjach indywidualnych mężczyzn, podczas gdy Etiopczycy zdołali odebrać swoim sąsiadom koronę i zagarnąć pulę medali w konkurencjach mężczyzn jedynie w 2004 roku. Jeśli chodzi o juniorów, to Kenijczycy triumfowali aż trzykrotnie, wygrywając wszystko w 1993, 2000 i 2005 roku. Takiego sukcesu (sięgnięcia po wszystkie medale) młodym Etiopczykom nigdy nie udało się osiągnąć.

Będąc u szczytu sławy, Kenijczycy przyjęli genialną taktykę drużynową, polegającą na wybraniu najlepszego pod względem walorów fizycznych zawodnika jako potencjalnego zwycięzcy. Następnie robiąc wszystko, co w ludzkiej mocy, dążyli do osiągnięcia założonego celu, czyli zwycięstwa swojego faworyta. Ta taktyka może być częściowo odpowiedzialna za porażkę Gebreselassie i odebranie mu szans na zwycięstwo w kategorii indywidualnej Mistrzostw Świata w Biegach Przełajowych.

Kobiety z „czarnego kontynentu" musiały nieco dłużej poczekać na panowanie na arenie międzynarodowych biegów, bowiem dopiero w latach 90tych minionego stulecia udało im się wspiąć na szczyt, choć ich dominacja nie była aż tak miażdżąca jak w przypadku mężczyzn. Etiopki Derartu Tulu, złota medalistka z Igrzysk Olimpijskich z 1992 i 2000 roku na dystansie 10000m jak i Gete Wami, mistrzyni świata z 1999 roku na dystansie 10000m bój o podium toczyły zażarty. Ich głównymi rywalkami były Irlandka Sonia O'Sullivan, która przybiegła niepokonana zarówno na krótkim, jak i długim dystansie w 1998 roku, czy też Brytyjka Paula Radcliffe, która już od 1997 roku plasowała się w czołówce faworytów, wreszcie zdobywają upragniony tytuł na długim dystansie w 2001 roku i broniąc go skutecznie w 2002 roku. Pomimo, iż Etiopka Kutre Dulecha zakłóciła nieco pasmo sukcesów Europejek, wygrywając w 2000 roku na krótkim dystansie a tym samym zdobywając pierwsze w historii kobiecych konkurencji złoto juniorek i seniorek jednocześnie (juniorek w 1996 roku), to właśnie Radcliffe była pierwszą w historii kobietą, której udało się zdobyć tytuł mistrzyni juniorek (1992) i seniorek na długim dystansie w Mistrzostwach Świata w Biegach Przełajowych. Ciekawostką jest fakt, że O'Sullivan również jako pierwsza w historii biegaczka zdobyła złoto na długim jak i krótkim dystansie. Sukcesy biegaczek z innych niż afrykański kontynentów w konkurencjach seniorek są w historii Mistrzostwach Świata w Biegach Przełajowych dość częste (choćby ostatnio - brąz Amerykanki Shalane Flanagan w 2011 roku), niestety w przypadku juniorek sytuacja przedstawia się zgoła inaczej. Tu zdecydowanie dominują Afrykanki, a ostatnią juniorką, której udało się wyrwać im choć 1 medal była Japonka Yoshiko Fujinaga podczas zawodów w 1999 roku.

Oficjalni partnerzy IAAF

Oficjalny dostawca IAAF

Instytucje publiczne

Oficjalny Partner

Oficjalni dostawcy