Krótka historia Mistrzostw Świata w Biegach Przełajowych

Krótka historia Mistrzostw Świata w Biegach Przełajowych

2013-01-16 15:59:49

Przedstawiamy krótką historię MŚ w biegach przełajowych, część pierwszą. Całość przygotował Ken Nakamura jeden z najlepszych statystyków lekkoatletycznych

Początek - pierwszych 70 lat

Mistrzostwa Świata w Biegach Przełajowych często uważane są za najtrudniejsze wśród dyscyplin biegowych, przewyższając nawet Igrzyska Olimpijskie czy Mistrzostwa Świata w Lekkiej Atletyce. Prekursorem tych prestiżowych zawodów były Międzynarodowe Mistrzostwa w Biegach Przełajowych, zainaugurowane w 1903 roku, przy udziale zaledwie czterech państw: Anglii, Walii, Szkocji i Irlandii, co trudno nazwać międzynarodowymi. Dopiero od 1972 roku, gdy 197 zawodników z 15 państw zgłosiło swój udział w tejże imprezie, zawody te nabrały prawdziwie międzynarodowego znaczenia. To właśnie w przełajach tak wspaniali biegacze jak Jack Holden (Wielka Brytania), mistrz Europy w maratonie w 1950 roku, Alain Mimoun (Francja), mistrz olimpijski w maratonie z 1956 roku oraz Gaston Roelants (Belgia) mistrz olimpijski na 3000m z 1964 roku zdobyli 4 złote medale w konkurencjach indywidualnych podczas Indywidualnych Mistrzostw Świata w Przełajach. W konkurencjach kobiecych również możemy mnożyć zwycięstwa odniesione w przełajach, a najlepszym przykładem jest złota medalistka Doris Brown, która aż pięciokrotnie stawała na podium Mistrzostw Świata w latach 1967 - 1971.

Wielu olimpijskich medalistów może poszczycić się złotem zdobytym podczas Międzynarodowych Mistrzostw Świata w Biegach Przełajowych. Weźmy dla przykładu Jean Bouin (Francja) - srebro na 5000m podczas Olimpiady w 1912 roku i aż trzykrotnie na szczycie podium w przełajach od 1911 roku; Mohammed Gommoudi (Tunezja) - złoto na 5000m podczas Olimpiady w 1968 roku i złoto w przełajach w tym samym roku; czy też Franjo Mihalic (Jugosławia), Rhadi ben Abdesselem (Maroko), i Basil Heatley (Wielka Brytania) srebrni medaliści olimpijscy a jednocześnie zwycięscy Międzynarodowych Mistrzostw Świata w Biegach Przełajowych. Jednakże nie można pominąć faktu, iż brak przynależności do Międzynarodowego Związku Biegów Przełajowych (ICCU - International Cross Country Union), zamknął drzwi do startów w Międzynarodowych Mistrzostwach Świata w Biegach Przełajowych wielu doskonałym biegaczom, takim jak Emil Zatopek (Czechosłowacja) - trzykrotny złoty medalista z Helsinek z 1952 roku, czy Vladimir Kuts (ówcześnie Związek Radziecki) - dwukrotny mistrz olimpijski z Melbourne z 1956 roku

Nastanie ery Mistrzostw Świata w Biegach Przełajowych

W 1971 roku Międzynarodowy Związek Biegów Przełajowych (ICCU) postanowił przekazać organizację Międzynarodowych Mistrzostw w Biegach Przełajowych nowemu organowi, który zarządza tą dyscypliną do dziś - Międzynarodowemu Stowarzyszeniu Federacji Lekkoatletycznych (IAAF). Już dwa lata później Międzynarodowe Mistrzostwa przekształcono, pod patronatem IAAF oczywiście, w imprezę światową, nadając jej jednocześnie nową nazwę - Mistrzostwa Świata w Biegach Przełajowych, a jej pierwszą, inauguracyjną edycję rozegrano w Belgii, w miejscowości Waregem. To właśnie już w 1973 roku aż 285 biegaczy z 21 krajów rywalizowało w trzech konkurencjach: mężczyzn, kobiet i juniorów. Dopiero 16 lat później w 1989 roku dodano konkurencję juniorek. Następnie w 1998 roku aż 66 państw zgłosiło swój akces w tej prestiżowej imprezie, a faktem dodającym jej jeszcze więcej smaku było otwarcie nowych konkurencji o krótszym dystansie w kategoriach mężczyzn i kobiet. Miało to na celu przyciągnięcie tzw. „milers", czyli specjalistów na krótszych, 1,5km dystansach. Jednakże żywot tychże konkurencji był adekwatny do ich nazwy - krótki, zaledwie osiem lat, albowiem po raz ostatni na tych dystansach rywalizowano w 2006 roku podczas Mistrzostw Świata rozgrywanych w japońskiej miejscowości Fukuoka. W historii gospodarzy Mistrzostw Świata w Biegach Przełajowych dominują państwa europejskie, nie mniej imprezy te można było podziwiać na własne oczy również w takich krajach jak Maroko (dwukrotnie), Nowa Zelandia, Afryka Południowa, Stany Zjednoczone (dwukrotnie), Japonia czy Jordania.

Jako że długo i średnio dystansowcy u boku maratończyków zbierają się aby rywalizować o dominację na arenie biegaczy, ścigając się niejednokrotnie w błocie i na trawie, zdobycie medalu podczas Mistrzostw Świata w Biegach Przełajowych uważane jest za trudniejsze niż na Igrzyskach Olimpijskich. Przykładem na to mogą być osiągnięcia takich sław jak John Walker (Nowa Zelandia), który w przełajach sięgnął po 4 pozycję podczas Mistrzostw Świata z 1975 roku a niespełna rok później podczas Olimpiady w 1976 roku sięgnął po złoto, na dystansie 1500m; czy też Carlom Lopes (Portugalia), który na Mistrzostwach Świata w Biegach Przełajowych zdobywał złoto trzykrotnie w 1976, 1984 i 1985 roku. W tym samym czasie Lopes sięgnął po olimpijskie srebro na dystansie 10000m w 1976 roku w Montrealu oraz złoto w maratonie w Los Angeles. Ciekawostką jest fakt, że w 1985 roku zaledwie miesiąc po trzecim w karierze zwycięstwie w przełajach organizowanych w Lizbonie, Lopez sięga po maratońskie złoto podczas Igrzysk Olimpijskich w Rotterdamie w rekordowym czasie 2:07:12. Niestety Lopez nie tylko stał się pierwszym człowiekiem, który przebiegł 42.195 km w czasie krótszym niż 2.8h ale i ostatnim urodzonym w Europie mężczyzną, który sięgnął po najwyższy stopień podium podczas Mistrzostw Świata w Biegach Przełajowych. Innym wybitnym biegaczem, który zasłynął na arenie międzynarodowej w biegach długodystansowych jest John Treacy (Irlandia), zwycięzca Mistrzostw Świata w Biegach Przełajowych z 1978 roku i jednocześnie obrońca tytułu mistrza rok później, podczas zawodów organizowanych właśnie w Irlandii. Był on pierwszym w historii długodystansowcem, któremu udało się obronić tytuł rok po roku. Jednocześnie Treacy nie zaprzestał zmagań o najwyższe trofea i zaledwie 5 lat później sięgnął po olimpijskie srebro w maratonie. Do grona największych pechowców Mistrzostw Świata w Biegach Przełajowych z pewnością można zaliczyć Mariano Haro z Hiszpanii, który licząc jeszcze od czasów Międzynarodowych Mistrzostw w Biegach Przełajowych cztery razy z rzędu przybiegał drugi. W 1973 roku, podczas pierwszych, inauguracyjnych Mistrzostw Świata w Biegach Przełajowych Haro w trakcie zawodów popchnięty został przez nieznanego napastnika, a mimo to skończył o 0.1 sekundy za zwycięzcą.

Jeśli chodzi o kobiety, do wyjątkowo pechowych można zaliczyć Irlandkę Catherinę McKiernan, która aż cztery razy z rzędu zdobywała drugą pozycję w zawodach rozgrywanych w latach 1992-1995. W konkurencji kobiet także znajdują się przykłady doskonałych biegaczek osiągających sukcesy zarówno na arenie międzynarodowych przełajów, jak i podczas Igrzysk Olimpijskich. Pierwszą z nich jest Tatiana Kazankina (ówcześnie Związek Radziecki), zdobywczyni srebra podczas Mistrzostw Świata w Biegach Przełajowych w 1976 roku ora dwóch złotych medali na dystansie 800m i 1500m podczas Igrzysk Olimpijskich rozgrywanych w 1976 roku w Montrealu. Drugą sławą jest niewątpliwie Grete Waitz z Norwegii, zwyciężczyni aż pięciu tytułów mistrzowskich podczas Mistrzostw Świata w Biegach Przełajowych i rekordzistka, debiutująca podczas Maratonu w Nowym Jorku z 1978 roku z najlepszym czasem na świecie 2:32:30. Pięć lat później Waitz znów zachwyciła świat sięgając po złoto podczas inauguracyjnych Mistrzostw Świata w Helsinkach. Rok po Helsinkach, biegnąc w swoim inauguracyjnym maratonie rozgrywanym w ramach Igrzysk Olimpijskich w Los Angeles Waitz zdobywa srebro. Trzecią, światowej sławy biegaczką jest z pewnością Rumuńska biegaczka na średnich dystansach Maricica Puica, która zapisała swoją kartę w historii wygrywając podczas debiutu na Igrzyskach Olimpijskich w 1984 roku na dystansie 3000m oraz dwukrotnie zwyciężając w Mistrzostwach Świata w Biegach Przełajowych w 1982 i 1984 roku.

Oficjalni partnerzy IAAF

Oficjalny dostawca IAAF

Instytucje publiczne

Oficjalny Partner

Oficjalni dostawcy